Stuk

Denken over tech/ethiek

In deze opdracht kijken we vooral naar welke dingen fout kunnen gaan met technologie, waarom dat gebeurt en wat voor problemen dat kan veroorzaken

Free Workshop

Toen ik mijn opdracht terugkreeg, hoorde ik dat mijn uitleg over de e-mailprotocollen SMTP en IMAP te simpel was. Deze protocollen zijn eigenlijk best duidelijk en juist handig om te snappen hoe internet werkt. Daardoor merkte ik dat ik meer uitleg moest geven en beter moest laten zien dat ik echt wilde begrijpen hoe het werkt. Daarom heb ik mijn hele uitleg opnieuw geschreven. Bij SMTP leg ik nu veel beter uit hoe een e-mail wordt verstuurd en welke stappen het bericht volgt. Tijdens het herschrijven snapte ik zelf ook beter hoe die “reis” precies gaat. Bij IMAP heb ik duidelijker uitgelegd hoe e-mail op meerdere apparaten gelijk blijft en waarom je inbox overal hetzelfde is. Ook heb ik het stuk over wat er (stuk) is aan e-mail concreter gemaakt, met duidelijke voorbeelden en oplossingen. Mijn reflecties heb ik ook uitgebreid, zodat beter te zien is wat ik heb geleerd en hoe mijn begrip is veranderd. Door alles aan te passen is mijn opdracht nu duidelijker, sterker en laat het beter zien dat ik de techniek echt snap.

In mijn betoog leg ik uit waarom ik vind dat jongeren privacy niet belangrijk genoeg vinden, vooral omdat ze op sociale media vaak zonder nadenken persoonlijke gegevens delen. Ik bespreek hoe jongeren makkelijk akkoord gaan met voorwaarden en niet goed weten wat bedrijven precies met hun data doen. Ook laat ik zien dat jongeren weinig kennis hebben over wat platforms opslaan en hoe dat hen kwetsbaar maakt voor datamisbruik.

Daarnaast bespreek ik tegenargumenten. Sommige onderzoeken laten juist zien dat jongeren wel stappen zetten om hun privacy te beschermen, en dat het probleem ook ligt bij ingewikkelde instellingen, slechte uitleg en onduidelijke wetgeving. Ook het Public Stack-model laat zien dat privacy niet alleen de verantwoordelijkheid van jongeren is, maar ook van bedrijven, onderwijs en overheid.
Toch leg ik uit waarom dit volgens mij niet genoeg is. Ondanks de wetten en hulpmiddelen blijft het belangrijk dat jongeren zelf beter opletten en meer prioriteit geven aan hun privacy, omdat ze anders kwetsbaar blijven voor misbruik van hun gegevens.

Voor deze opdracht hebben we een compleet nieuwsplatform ontworpen: VeriNews. Eerst hebben we onderzocht wat er misgaat in de huidige nieuwsvoorziening, zoals nepnieuws, betaalmuren, algoritmes en een gebrek aan transparantie. Daarna hebben we deskresearch gedaan naar wat nieuws precies is, welke vormen van nieuwsvoorziening er bestaan en welke stakeholders daarin een rol spelen. Ook hebben we interviews gehouden om te begrijpen wat gebruikers belangrijk vinden in een nieuwsplatform.

Op basis van alle informatie zijn we ideeën gaan bedenken met de Crazy 8-methode en hebben we verschillende concepten uitgewerkt. We kozen er uiteindelijk voor om ons platform te koppelen aan het Fediverse, zodat VeriNews onafhankelijk blijft van grote techbedrijven en algoritmes. Daarna hebben we het idee verder uitgewerkt met een duidelijke missie, een simpel businessmodel, wie de eigenaar is, hoe het toezicht werkt en hoe het redactiesysteem in elkaar zit, zodat studenten en deskundigen goed kunnen samenwerken.

Na de feedback van de docenten hebben we het onderzoek verdiept en het platform concreter gemaakt. We hebben onze doelgroep aangescherpt (studenten en jongvolwassenen), duidelijker uitgelegd hoe we betrouwbaarheid waarborgen en het ontwerp van de nieuwsomgeving verder uitgewerkt. Ook hebben we extra aandacht besteed aan toegankelijkheid, neutraliteit en het leerproces van jonge journalisten.

We hebben stap voor stap een transparant, open en betrouwbaar nieuwsplatform ontworpen dat binnen het Fediverse kan bestaan en jongeren helpt om beter geïnformeerd te worden en zelf beter nieuws te maken.

Voor deze opdrachten heb ik de volgende dingen op me genomen:

  • Opdracht omschrijving
  • Interview resultaten verwerken
  • Netwerken
  • Ideation resultaten verwerken
  • Uitwerken van het concept
  • Conclusie, Appendix & BMC

Reflectie – Stuk

Tijdens dit blok heb ik geleerd dat digitale systemen veel minder neutraal zijn dan ik altijd dacht. Vooral bij het ontwerpen van simpele algoritmes zag ik hoe snel een systeem oneerlijk kan worden als je bepaalde gegevens belangrijker maakt dan andere. Dit heeft mij laten inzien dat veel algoritmes in het echte leven waarschijnlijk ook onbedoeld mensen kunnen benadelen, omdat ze worden gebouwd vanuit menselijke aannames.

Ik leerde ook dat technologie vaak samen gaat met moeilijke ethische vragen. Bij het nadenken over wat er moet gebeuren met de gegevens van iemand die overleden is, merkte ik hoe lastig het is om privacy, emoties en regels met elkaar te combineren. Het liet me zien dat digitale keuzes nooit alleen technisch zijn, maar altijd ook iets zeggen over wat wij eerlijk of belangrijk vinden.

Daarnaast ontdekte ik dat AI veel onverwachte gevolgen heeft. Niet alleen voor gebruikers, maar ook voor websites, bedrijven en zelfs voor het milieu, omdat AI veel energie en water gebruikt. Ik ben hierdoor anders gaan kijken naar hoe groot de impact van technologie echt is, zelfs als het voor ons heel normaal voelt om het te gebruiken.

Bij de opdracht over e-mail werd ik mij bewuster van hoe technologie op de achtergrond werkt. Ik leerde hoe mails reizen via verschillende servers en waarom e-mail kwetsbaar is voor spam, phishing en een overvolle inbox. Hierdoor begrijp ik nu beter waarom digitale communicatie soms stressvol of onveilig kan zijn, en dat gebruikers hier zelf ook bewuster mee om moeten gaan.

De presentaties over zoekmachines, tracking en social media hebben mij geleerd hoe makkelijk je online gevolgd wordt en hoe algoritmes bepalen wat je ziet. Dat vond ik best heftig, omdat ik besefte dat je online sneller in een filterbubbel belandt dan je doorhebt. Dit heeft mij meer bewust gemaakt van mijn eigen internetgebruik en waar mijn informatie vandaan komt. Het grootste inzicht kwam door het onderzoeken van nieuws. Ik leerde hoe nepnieuws, betaalmuren, algoritmes en belangen van bedrijven ervoor zorgen dat veel mensen geen eerlijk beeld meer krijgen van de wereld. Door te kijken naar verschillende perspectieven, zoals dat van journalisten, lezers en deskundigen, begrijp ik nu beter hoe ingewikkeld nieuwsvoorziening is en hoeveel verantwoordelijkheid erbij hoort.

Het belangrijkste wat ik uit dit blok meeneem, is dat technologie nooit op zichzelf staat. Ik heb geleerd om kritisch te kijken, vragen te stellen en te letten op publieke waarden zoals privacy, eerlijkheid en toegankelijkheid. Mijn werk laat zien dat ik voldoe aan de beoordelingscriteria van het onderdeel STUK: ik kan problemen in digitale systemen herkennen, uitleggen, analyseren en plaatsen in een breder maatschappelijk en ethisch perspectief.